ลิงคำนวณเลขด้วย Scratch ป.6 เรียนรู้ตัวแปรและการตัดสินใจในการเขียนโปรแกรม

สาระการเรียนรู้

นักเรียนได้เรียนรู้การสร้างโปรแกรมคำนวณทางคณิตศาสตร์ด้วยโปรแกรม Scratch โดยใช้ตัวละครลิง (Monkey) เป็นผู้ช่วยในการคำนวณ

กิจกรรมนี้ช่วยให้นักเรียนเข้าใจหลักการทำงานของโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ตั้งแต่การรับข้อมูล การเก็บข้อมูลในตัวแปร การประมวลผล และการแสดงผลลัพธ์

จุดประสงค์การเรียนรู้

เมื่อจบบทเรียน นักเรียนสามารถ

✅ อธิบายความหมายของตัวแปร (Variable) ได้

✅ สร้างตัวแปรเพื่อเก็บข้อมูลตัวเลขได้

✅ รับข้อมูลจากผู้ใช้งานผ่านคำสั่ง Ask และ Answer ได้

✅ ใช้คำสั่งเงื่อนไข If Then เพื่อตัดสินใจการทำงานของโปรแกรมได้

✅ สร้างโปรแกรมคำนวณเลขพื้นฐานได้

เนื้อหาที่เรียน

1. การรับข้อมูลจากผู้ใช้ (Input)

นักเรียนใช้บล็อกคำสั่ง

ask [ข้อความ] and wait

เพื่อให้ผู้ใช้กรอกข้อมูล

ตัวอย่าง

• ป้อนตัวเลขที่ 1
• ป้อนตัวเลขที่ 2
• เลือกเครื่องหมายการคำนวณ

2. การใช้ตัวแปร (Variable)

นักเรียนสร้างตัวแปร

• Number1
• Number2

เพื่อเก็บค่าตัวเลขที่ผู้ใช้ป้อนเข้ามา

ตัวอย่าง

set Number1 to answer

set Number2 to answer

ตัวแปรเปรียบเสมือน “กล่องเก็บข้อมูล” ที่โปรแกรมสามารถนำข้อมูลมาใช้งานภายหลังได้

3. การใช้เงื่อนไข (Condition)

นักเรียนใช้คำสั่ง

if then

เพื่อตรวจสอบว่าผู้ใช้เลือกการคำนวณแบบใด

หมายเลข	ความหมาย
1	บวก
2	ลบ
3	คูณ
4	หาร

ตัวอย่าง

if answer = 1 then

โปรแกรมจะทำการบวกตัวเลขทั้งสองจำนวน

4. การประมวลผลทางคณิตศาสตร์

Scratch สามารถคำนวณได้หลายรูปแบบ เช่น

• Number1 + Number2
• Number1 – Number2
• Number1 × Number2
• Number1 ÷ Number2

นักเรียนได้ฝึกการเลือกใช้ตัวดำเนินการทางคณิตศาสตร์ให้เหมาะสมกับโจทย์

กิจกรรมที่นักเรียนปฏิบัติ

ใบกิจกรรมที่ 1 : ลิงคำนวณเลข

นักเรียนสร้างโปรแกรมที่

1. รับค่าตัวเลข 2 จำนวน
2. รับค่าตัวเลขแทนเครื่องหมายคำนวณ
3. ตรวจสอบเงื่อนไข
4. แสดงผลลัพธ์การบวก

ใบกิจกรรมที่ 2 : ลิงคำนวณเลข 2

นักเรียนพัฒนาโปรแกรมเพิ่มเติมให้สามารถ

• ลบ
• คูณ
• หาร

ได้ครบทั้ง 4 รูปแบบ

โดยเพิ่มชุดคำสั่ง

if answer = 2 then

if answer = 3 then

if answer = 4 then

เพื่อให้โปรแกรมสามารถเลือกการคำนวณได้หลายกรณี

ทักษะที่นักเรียนได้รับ

ทักษะด้านวิทยาการคำนวณ (Computational Thinking)

🔹 การวิเคราะห์ปัญหา

🔹 การออกแบบขั้นตอนการทำงาน

🔹 การใช้เหตุผลเชิงตรรกะ

🔹 การเขียนโปรแกรมอย่างเป็นลำดับขั้น

ทักษะด้านเทคโนโลยีดิจิทัล

🔹 การใช้โปรแกรม Scratch

🔹 การสร้างตัวแปร

🔹 การใช้คำสั่งเงื่อนไข

🔹 การออกแบบโปรแกรมเชิงโต้ตอบ

สื่อการสอนที่ใช้

สื่อหลัก

• โปรแกรม Scratch 3.0
• คอมพิวเตอร์หรือโน้ตบุ๊ก
• โปรเจกเตอร์
• ใบกิจกรรมเรื่อง “ลิงคำนวณเลข”

สื่อเสริม

• ตัวอย่างโปรแกรม Scratch
• วิดีโอสาธิตการสร้างตัวแปร
• ใบความรู้เรื่องตัวแปรและเงื่อนไข
• แบบฝึกหัดเพิ่มเติมการคำนวณ

การวัดและประเมินผล

ด้านความรู้ (K)

• อธิบายการทำงานของตัวแปรได้
• อธิบายการทำงานของคำสั่ง If Then ได้

ด้านทักษะ (P)

• สร้างโปรแกรมคำนวณเลขได้ถูกต้อง
• ใช้ตัวแปรและเงื่อนไขได้

ด้านคุณลักษณะ (A)

• มีความรับผิดชอบ
• ทำงานร่วมกับผู้อื่นได้
• กล้าแสดงความคิดสร้างสรรค์

สรุป

กิจกรรม “ลิงคำนวณเลข” เป็นกิจกรรมที่ช่วยให้นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ได้ฝึกเขียนโปรแกรม Scratch ผ่านการสร้างเครื่องคิดเลขอย่างง่าย นักเรียนได้เรียนรู้การใช้ตัวแปร การรับข้อมูลจากผู้ใช้ การใช้เงื่อนไข และการคำนวณทางคณิตศาสตร์ ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการเขียนโปรแกรมและการพัฒนาทักษะการคิดเชิงคำนวณในอนาคต