จุดประสงค์การเรียนรู้

เมื่อเรียนจบบทเรียนนี้ นักเรียนสามารถ

1. บอกชื่อส่วนประกอบต่าง ๆ ของโปรแกรม Scratch ได้
2. อธิบายหน้าที่ของเครื่องมือพื้นฐานได้
3. เลือกใช้เครื่องมือต่าง ๆ ได้อย่างถูกต้อง
4. นำความรู้ไปใช้ในการสร้างโปรเจกต์เบื้องต้นได้

สาระสำคัญ

โปรแกรม Scratch มีเครื่องมือและส่วนประกอบหลายส่วน ซึ่งแต่ละส่วนมีหน้าที่แตกต่างกัน เช่น พื้นที่เขียนโปรแกรม เวทีแสดงผล ตัวละคร และเมนูต่าง ๆ การเรียนรู้เครื่องมือเหล่านี้จะช่วยให้นักเรียนสามารถสร้างเกม การ์ตูน และแอนิเมชันได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ส่วนประกอบของหน้าจอโปรแกรม Scratch

จากภาพตัวอย่างในใบงาน นักเรียนจะพบส่วนประกอบสำคัญ 5 ส่วน

หมายเลข 1 พื้นที่บล็อกคำสั่ง (Block Palette)

เป็นส่วนที่เก็บบล็อกคำสั่งต่าง ๆ เช่น

• การเคลื่อนที่
• รูปร่าง
• เสียง
• เหตุการณ์
• การควบคุม

นักเรียนสามารถลากบล็อกคำสั่งไปใช้งานได้

หมายเลข 2 พื้นที่เขียนโปรแกรม (Scripts Area)

เป็นพื้นที่สำหรับนำบล็อกคำสั่งมาต่อกันเป็นลำดับ เพื่อสร้างการทำงานของโปรแกรม

ตัวอย่าง

เมื่อกดธงเขียว
→ ตัวละครเดิน 10 ก้าว
→ พูดว่า “สวัสดี”

หมายเลข 3 เวทีแสดงผล (Stage)

เป็นพื้นที่ที่ใช้แสดงผลการทำงานของโปรแกรม เมื่อโปรแกรมทำงาน ตัวละครและฉากต่าง ๆ จะแสดงผลในบริเวณนี้

หมายเลข 4 พื้นที่ตัวละคร (Sprite Area)

เป็นส่วนที่ใช้แสดงตัวละครทั้งหมดในโปรเจกต์ สามารถเพิ่ม ลบ หรือแก้ไขตัวละครได้

หมายเลข 5 แถบเมนู (Menu Bar)

เป็นส่วนสำหรับจัดการโปรเจกต์ เช่น การสร้างงานใหม่ การเปิดไฟล์ และการบันทึกงาน

เครื่องมือสำคัญใน Scratch

ธงเขียว

ใช้เริ่มการทำงานของโปรแกรม

ปุ่มหยุด

ใช้หยุดการทำงานของโปรแกรม

Full Screen

ใช้แสดงผลแบบเต็มหน้าจอ

เพิ่ม Sprite

ใช้เพิ่มตัวละครใหม่เข้าสู่โปรเจกต์

เพิ่ม Backdrop

ใช้เพิ่มหรือเปลี่ยนฉากหลัง

เมนูต่าง ๆ ใน Scratch

Help

ใช้ค้นหาคำแนะนำและวิธีใช้งานโปรแกรม

File

ใช้สร้าง เปิด และบันทึกไฟล์งาน

Tutorials

ใช้ศึกษาตัวอย่างและบทเรียนการใช้งาน

Share

ใช้เผยแพร่ผลงานให้ผู้อื่นเข้าชม

Account

ใช้เข้าสู่ระบบและจัดการบัญชีผู้ใช้

สรุปความรู้

✅ Scratch เป็นโปรแกรมเขียนโปรแกรมแบบบล็อก

✅ พื้นที่บล็อกคำสั่งใช้เก็บคำสั่งต่าง ๆ

✅ พื้นที่เขียนโปรแกรมใช้สร้างลำดับการทำงาน

✅ Sprite คือตัวละครในโปรแกรม

✅ Backdrop คือฉากหลัง

✅ ธงเขียวใช้เริ่มการทำงาน

✅ ปุ่มหยุดใช้หยุดโปรแกรม

เกร็ดความรู้

การรู้จักเครื่องมือต่าง ๆ ใน Scratch เปรียบเสมือนการรู้จักอุปกรณ์ในกล่องเครื่องมือ ยิ่งรู้จักมากเท่าไร ก็ยิ่งสามารถสร้างผลงานได้ง่ายและสนุกมากขึ้น

คำถามทบทวน

1. พื้นที่ Block Palette มีหน้าที่อะไร
2. Sprite คืออะไร
3. ธงเขียวใช้ทำอะไร
4. เมนู Share มีหน้าที่อะไร
5. Backdrop หมายถึงอะไร