บทนำ
เมื่อเราเขียนโปรแกรมเสร็จแล้ว โปรแกรมอาจยังทำงานได้ไม่ครบตามที่ต้องการ นักพัฒนาโปรแกรมจึงต้องมีการ ทดสอบ (Testing) และ ปรับปรุงโปรแกรม (Debugging & Improvement) เพื่อให้โปรแกรมทำงานได้ถูกต้อง
ในบทเรียนนี้ นักเรียนจะได้เรียนรู้การปรับปรุงโปรแกรม Scratch ให้สามารถ
- รับค่าตัวเลขจากผู้ใช้
- ตรวจสอบเงื่อนไข
- เปลี่ยนตัวละครตามหมายเลข
- แสดงข้อความเมื่อกรอกข้อมูลผิด
- เพิ่มเสียงประกอบให้เหมาะสม
การปรับปรุงโปรแกรม (Program Improvement) คืออะไร
การปรับปรุงโปรแกรม คือ
การแก้ไขข้อผิดพลาด หรือเพิ่มเติมความสามารถของโปรแกรม ให้ทำงานได้ถูกต้องและสมบูรณ์มากขึ้น
ตัวอย่าง
- เพิ่มเสียง
- เปลี่ยนภาพ
- เพิ่มข้อความแจ้งเตือน
- ตรวจสอบข้อมูลที่ผู้ใช้กรอก
โปรแกรมตัวอย่าง
จากโปรแกรม
เมื่อคลิกธงเขียว
ถาม "ใส่ตัวเลข 1-5"
ถ้าคำตอบ = 1
เปลี่ยนชุดเป็น Drum-kitจะเห็นว่า
โปรแกรมรองรับเพียงหมายเลข 1 เท่านั้น
ดังนั้นเราจึงต้องปรับปรุงโปรแกรม
การใช้คำสั่ง If
อธิบาย Block
if () then
ใช้สำหรับ
“ตรวจสอบเงื่อนไข”
ถ้าเป็นจริง
ให้ทำคำสั่งภายใน
เช่น
ถ้าคำตอบ = 2
เปลี่ยนชุดเป็น Conga
การใช้ If หลายเงื่อนไข
อธิบาย
ถ้า =1
...
ถ้า =2
...
ถ้า =3
...
หรือ
if
else
พร้อมภาพตัวอย่าง
การเพิ่มเสียงให้ตัวละคร
นอกจากเปลี่ยนภาพแล้ว
เรายังสามารถ
play soundเพื่อให้ตัวละครมีเสียงที่ตรงกับเครื่องดนตรี
เช่น
Drum-kit
เล่นเสียงกลองชุด
การตรวจสอบข้อมูลที่ผู้ใช้กรอก
นี่คือส่วนสำคัญที่สุดของใบงาน
ถ้าผู้ใช้กรอก
0หรือ
7โปรแกรมควรทำอย่างไร
คำตอบคือ
พูดว่า
"ตัวเลขไม่ถูกต้อง"แทนที่จะไม่แสดงอะไรเลย
ตัวอย่าง
if answer < 1
พูดว่า "ตัวเลขไม่ถูกต้อง"
if answer > 5
พูดว่า "ตัวเลขไม่ถูกต้อง"
ตัวอย่างการทำงาน
| ผู้ใช้พิมพ์ | ผลลัพธ์ |
|---|---|
| 1 | แสดง Drum-kit |
| 2 | แสดง Conga |
| 3 | แสดงเครื่องดนตรีที่กำหนด |
| 4 | แสดงเครื่องดนตรีที่กำหนด |
| 5 | แสดงเครื่องดนตรีที่กำหนด |
| 0 | ตัวเลขไม่ถูกต้อง |
| 7 | ตัวเลขไม่ถูกต้อง |
ข้อผิดพลาดที่นักเรียนมักพบ
✓ ลืมต่อบล็อก
✓ ใส่หมายเลขผิด
✓ ลืมเปลี่ยน Costume
✓ ลืมเพิ่มเสียง
✓ ตรวจสอบเลขไม่ครบ
กิจกรรม
ให้นักเรียนทดลอง
✅ เพิ่มตัวละคร
✅ เพิ่มเสียง
✅ เพิ่มข้อความแจ้งเตือน
ดาวน์โหลดใบงาน
สรุป
การปรับปรุงโปรแกรมเป็นขั้นตอนสำคัญของการเขียนโปรแกรม เพราะช่วยให้โปรแกรมทำงานได้ถูกต้อง ใช้งานง่าย และรองรับข้อมูลที่ผู้ใช้ป้อนได้หลากหลาย นักเรียนควรฝึกตรวจสอบเงื่อนไขและแก้ไขข้อผิดพลาดอยู่เสมอ เพื่อพัฒนาทักษะการคิดเชิงคำนวณ (Computational Thinking)
