จุดประสงค์การเรียนรู้
เมื่อเรียนจบหน่วยนี้ นักเรียนจะสามารถ:
- อธิบายความหมายของข้อมูลส่วนตัวได้
- ปฏิเสธการเปิดเผยข้อมูลส่วนตัวให้คนแปลกหน้าได้
- ตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลหรือข่าวสารออนไลน์เบื้องต้นได้
- ใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสมและปลอดภัย
- วิเคราะห์และประเมินพฤติกรรมการใช้เทคโนโลยีของตนเองได้
สาระสำคัญ
เทคโนโลยีและอินเทอร์เน็ตช่วยให้เราสื่อสาร ค้นหาความรู้ และเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ได้อย่างสะดวก แต่ผู้ใช้ควรรู้จักปกป้องข้อมูลส่วนตัว รู้เท่าทันข่าวสารที่พบในสื่อออนไลน์ และใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสม เพื่อป้องกันการถูกหลอกลวงและลดผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับตนเองและผู้อื่น
คำศัพท์สำคัญ
- ข้อมูลส่วนตัว (Personal Information) คือ ข้อมูลที่ระบุตัวบุคคลได้ เช่น ชื่อ-นามสกุล โรงเรียน ที่อยู่ เบอร์โทรศัพท์ รูปถ่าย
- ข่าวปลอม (Fake News) คือ ข่าวหรือข้อมูลที่ไม่เป็นความจริง หรือบิดเบือนข้อเท็จจริง
- ความน่าเชื่อถือของข้อมูล คือ ความถูกต้องและสามารถตรวจสอบแหล่งที่มาได้
- รอยเท้าดิจิทัล (Digital Footprint) คือ ข้อมูลที่เราทิ้งไว้เมื่อใช้อินเทอร์เน็ต
- ความปลอดภัยออนไลน์ (Online Safety) คือ การใช้อินเทอร์เน็ตโดยไม่ทำให้เกิดอันตรายต่อตนเองและผู้อื่น
บทที่ 1 การปกป้องข้อมูลส่วนตัว
ข้อมูลส่วนตัวที่ไม่ควรเปิดเผย
- ชื่อ-นามสกุลจริง
- โรงเรียน
- ที่อยู่บ้าน
- เบอร์โทรศัพท์
- รหัสผ่าน
- เลขบัตรประชาชน
- รูปภาพส่วนตัว
เมื่อมีคนแปลกหน้าขอข้อมูล ควรทำอย่างไร
✅ ไม่ตอบกลับ
✅ ไม่ส่งรูปหรือข้อมูลส่วนตัว
✅ บล็อกหรือรายงานบัญชีนั้น
✅ แจ้งผู้ปกครองหรือคุณครู
บทที่ 2 รู้เท่าทันข้อมูลออนไลน์
ก่อนเชื่อหรือแชร์ข่าว ควรตรวจสอบ
หลัก 4 ข้อ
- ดูแหล่งที่มาของข่าว
- อ่านเนื้อหาให้ครบ
- เปรียบเทียบกับหลายแหล่งข้อมูล
- ถามผู้ใหญ่หรือครูเมื่อไม่แน่ใจ
จำง่าย
“หยุด คิด ตรวจสอบ แล้วค่อยแชร์”
บทที่ 3 การใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสม
การใช้เทคโนโลยีที่ดี
✅ ใช้ค้นคว้าหาความรู้
✅ ทำการบ้าน
✅ ติดต่อสื่อสารอย่างสุภาพ
✅ ใช้เวลาพอดี
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
❌ เล่นเกมมากเกินไป
❌ ใช้โทรศัพท์ระหว่างเรียน
❌ แชร์ข้อมูลส่วนตัว
❌ กลั่นแกล้งผู้อื่นบนโลกออนไลน์
บทที่ 4 วิเคราะห์การใช้เทคโนโลยีของตนเอง
นักเรียนควรถามตนเองว่า
- วันนี้ใช้โทรศัพท์กี่ชั่วโมง
- ใช้เพื่อเรียนหรือเพื่อความบันเทิง
- สิ่งที่ทำมีประโยชน์หรือไม่
- มีพฤติกรรมอะไรที่ควรปรับปรุง
ตัวอย่างการตั้งกติกาของตนเอง
- เล่นเกมไม่เกินวันละ 1 ชั่วโมง
- ไม่ใช้โทรศัพท์ขณะรับประทานอาหาร
- ไม่เปิดเผยข้อมูลส่วนตัว
- ตรวจสอบข่าวก่อนแชร์ทุกครั้ง
สรุปท้ายหน่วย
🛡️ ข้อมูลส่วนตัวไม่ควรให้คนแปลกหน้า
🔍 ข่าวออนไลน์ต้องตรวจสอบก่อนเชื่อ
📱 ใช้เทคโนโลยีอย่างมีสติและรับผิดชอบ
😊 ประเมินพฤติกรรมของตนเองและปรับปรุงการใช้งานให้เหมาะสมคึ
ค้นหาข้อมูลออนไลน์อย่างมืออาชีพ (สำหรับนักเรียน ป.6)
กิจกรรมเสนอแนะ
- นักเรียนเลือกหัวข้อที่สนใจ เช่น “อาชีพในฝัน”, “สัตว์ที่ชอบ”, “ความปลอดภัยบนโลกออนไลน์”
- สร้างงานนำเสนอ 5–7 สไลด์ พร้อมภาพประกอบ
- ส่งผลงานใน Google Classroom หรือ นำเสนอต่อเพื่อนหน้าแถว
- ประเมินตนเอง และเพื่อน ด้วยแบบฟอร์มง่าย ๆ
กิจกรรมใบงาน ประจำหน่วย
Rubric ประเมินงานนำเสนอ
| ด้าน | ดีเยี่ยม (3) | พอใช้ (2) | ต้องปรับปรุง (1) |
|---|---|---|---|
| ความชัดเจนของเนื้อหา | สื่อสารตรงประเด็น เข้าใจง่าย | เนื้อหาบางจุดไม่ชัด | เนื้อหาสับสน เข้าใจยาก |
| การออกแบบ | ใช้ธีมเหมาะสม สีไม่ฉูดฉาด | สีอาจไม่กลมกลืนกัน | สีหรือฟอนต์อ่านยาก |
| การใช้สื่อ | มีภาพ/เสียง/วิดีโอที่สอดคล้อง | มีบางภาพไม่เกี่ยวข้อง | ไม่มีสื่อประกอบเลย |
| การนำเสนอ | พูดคล่อง มั่นใจ | มีลังเลบ้าง | พูดเบา ไม่กล้าแสดงออก |
