ภูมิปัญญาท้องถิ่นในชุมชนของตน

ในแต่ละท้องถิ่นจะมีภูมิปัญญาที่คนในท้องถิ่นสร้างสรรค์ขึ้นจนเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่น ภูมิปัญญาของแต่ละท้องถิ่นจะแตกต่างกันขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมและการดำเนินชีวิตของคนในท้องถิ่น เช่น
1. การทำเหมืองฝาย เป็นการจัดการแหล่งน้ำ เพื่อการเกษตร การอุปโภคและการบริโภคของคนไทยทางภาคเหนือที่มีมาแต่โบราณ ระบบนี้ใช้การแบ่งปันน้ำระหว่างชุมชนต่าง ๆ โดยมีการตั้งคณะกรรมการจัดสรรน้ำขึ้นมาดำเนินการ และมีบุคคลที่ชาวบ้านยอมรับเป็นหัวหน้า ระบบเหมืองฝายถือเป็นภูมิปัญญาไทยที่ใช้ความยุติธรรมเป็นหลัก กล่าวคือ การจัดสรรน้ำจะใช้สัดส่วนไร่นาของพื้นที่ทำาการเกษตรเป็นเกณฑ์ด้วยวิธีการนี้ จะทำให้ชาวบ้านที่อาศัยอยู่ตามต้นน้ำและปลายน้ำได้รับประโยชน์จากการจัดสรรน้ำอย่างเท่าเทียมกัน ดังนั้น ชาวบ้านจึงอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข

2. การแปรรูปอาหาร คนไทยในภูมิภาคต่าง ๆ มีการแปรรูปอาหารในรูปแบบต่าง ๆ เช่น การหมักและการดองเพื่อเก็บอาหารไว้สำาหรับรับประทานได้นาน ๆ เช่น ชุมชนที่อยู่ริมทะเลส่วนใหญ่ประกอบอาชีพประมง
เมื่อจับปลามาได้มากจึงนำไปตากแห้งเพื่อแปรรูป เช่น ปลาเค็ม หมึกแห้ง กุ้งแห้ง คนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือจะนำปลาที่จับได้มาหมักในไหเรียกว่า ปลาร้า

3. เครื่องมือจับสัตว์น้ำ ในอดีตคนไทยส่วนใหญ่นิยมตั้งถิ่นฐานอยู่ใกล้แหล่งน้ำ จึงมีการประดิษฐ์คิดค้น เครื่องมือสำหรับจับสัตว์น้ำ โดยใช้วัสดุจากธรรมชาติที่หาได้ในท้องถิ่นมาประดิษฐ์เป็นเครื่องมือ เช่น ลอบ สวิง โพงพาง ไซ แห


4. กระติบข้าว เป็นภูมิปัญญาในการนำาวัสดุธรรมชาติมาประดิษฐ์เป็นสิ่งของเครื่องใช้ กระติบข้าวเป็นภาชนะบรรจุข้าวเหนียวมีข้อดีกว่าหม้อหุงข้าวและภาชนะพลาสติกสมัยใหม่ตรงที่สามารถเก็บความร้อนได้ โดยที่ข้าวไม่เปียกหรือแฉะ และไม่มีไอน้ำเกาะอยู่ใช้เทคนิคการสานให้ชั้นในมีช่องให้ไอน้ำระเหยผ่านได้ ขณะที่ชั้นนอกจะสานทึบเพื่อกักความร้อนซึ่งคุณสมบัตินี้ทำให้ข้าวไม่ชื้นแฉะและไม่มีกลิ่น

กิจกรรม

คลิกเรื่องต่อไป
Print Friendly, PDF & Email